Rabu, 13 April 2011

Kasusastraan Sunda; Wawangsalan (Bagian Kadalapan)

WAWANGSALAN
Sakumaha nu geus kacarita tiheula, salah sahiji anu sok dipake mapaesan karangannana tehnya eta  wawangsalan.
Dina wawangsalan mah kecap nu dimaksud teh disumputkeun, diganti ku kecap sejen. Nya ieu di handap conto-contona:
1. Bangbung hideung panyeureudan = bangbara
Maksudna = kilangbara
2. Ngabulu kawung, bulu kawung = injuk
Maksudna = nganjuk
3. moal aya nu monyet hideungna. Monyet hideung = lutung
maksudna = moal aya untungna
4. Geus ngembang boled. Kembang boled = atela
Maksudna = geus tetela/ geus nyata
5. Budak ngembang tiwu. Kembang timu = badaus
Maksudna = budak mawa karep sorangan, teu nurut kana papatah
6. Nyiruan genteng cangkengna = papanting
Maksudna = pulang anting/bulak-balik
7. Teu beunang diopak kembung. Opak kembung = kolontong
Maksudna = teu beunang dientong-entong
8. Teu beunang disupa dulang. Supa dulang = kejo
Maksudna = tue beunang dibebenjokeun
9. Beulit cinggir simpay tangan = ali
Maksudna = ulah lali
10.  Untun tipung tambang beas = laksa
maksudna= mugia pareng laksana
11.  Hayang kapalupuh nangtung. Palupuh nangtung = bilik
Maksudna = hayang kapimilik
12.  Teu beunang dihurang sawah. Hurang sawah= simeut
Hartina = teu beunang dipikameumeut
13.  Ngadahan peunggas = ngadorokdok
Maksudna = ngadadak
14.  Nganjing cai. Anjing cai = sero
Maksudna = ngaheroan
15.  Belut sisit saba darat = oray
Maksudna = kapiraray, kagambar bae dina ingetan
16.  Jeung sajabana
Aya deui anu disebut Wawangsalan Dangding nya ieu di handap conto-contona :
1. Pupuh      : Sinom
Guguritan    : Balandongan ngujur jalan
Lagu            : Cirebonan
                   Balandongan ngujur jalan = elos
                   Sok hayang los wae indit
                   Kendang gede pakauman = bedug
                   Dag-dig-dug rasaning ati
                   Bale direka masjid = tajug
                   Nya pikir bati rumanjug
                   Tegal tengah nagara = alun-alun
                   Laun-laun sugan jadi
                   Emas ancur sakieu nya karipuhan. Emas ancur = sipuh
2. Pupuh      : Dangdangdugla
guguritan     : Kembang Cau
lagu             : Bayubud
                   kembang cau jantung ati kuring
                   tungtung heurap jungjungan pun engkang
                   bolang situ buah hate, (tarate)
                   kulah jero timbang umur, (sumur)
                   sumur deet ulah bon diri (kulah)
                   mute beureum najan nyawa (pati/maot)
                   sumeja kahatur.
                   Kalakay daun kalapa (barangbang)
                   Bisa temen ngabingbangkeun ati kuring
                   Cangkir gedah sing welas (gelas)
4. Pupuh               : Dangdangula
    Guguritan         : Mega beureum (Wawangsalan dangding)
    Lagu        : Bayubud
                   Mega beureum bijilna geus burit = layung
                   Ngalanglayung panas pipikiran
                   Cikur jangkung jahe koneng = panglay
                   Naha teu palay tepang
                   Buah amis di sisi cai = amis mata/amis panon
                   Ari ras cimataan
                   Gedong tengah laut (kapal)
                   Ulah kapalang nya bela
                   Paripaos gunting pameulahan gambir = kacipta
                   Kacipta sapapaosna
  1. Tarucing : Pupuh kinanti
            Abdi gaduh manuk alus
            Dipeserna dua duit
            Ewed pingaraneunanan
            Silokana ekek leutik
            Kurungna gegerelengan
            Sumeredet pikir abdi ( maksudna manuk serenet)
5.         Sandiasma, Kinanti
            Au nulis ja katunjung (ju)
            Wa campaka ra malati (wa ri)
            Ya campaka matining ha (yah)
            Anu keur diajar nganggit
            Aya di dayeuh Limbangan
            Mugi-mugi maksud hasil
(Jenengan nu nyerat teh Juwariyah)
(Hanca)

Tidak ada komentar:

Posting Komentar